دانش ماهواره

تاریخچه ساخت ماهواره

2-1 تاریخچه ماهواره‌های مصنوعی:

   اولین ماهواره مصنوعی توسط شوروی در4 اکتبر 1957 با نام اسپوتنیک1 [1]شروع به کار کرد، این اقدام شوروی باعث به وجود آمدن يك رقابت فضایی بین  آمريكا و شوری شد، آمريكا نیز موفق شد که بد از طی حدود يك سال در 31 ژانویه 1958 اولین ماهواره خود را با نام  اکسپلورر1[2]در مدار زمین قرار دهد.

1-2-1 اسپوتنیک1: اسپوتنیک (به روسی: Cпутник-1 — به معنی همسفر۱) نخستین ماهواره فضایی جهان بود که در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۳۶ (۴ اکتبر ۱۹۵۷) توسط اتحاد جماهیر شوروی از پایگاه فضایی بایکنور به مدار زمین پرتاب شد. پرتاب اسپوتنیک-۱ به مدار زمین آغاز گر عصر فضا و مسابقه فضایی بود.

 

 

 

    این ماهواره که با نام «PS1» یا «ماهواره مقدماتی۱» (به روسی: Простейший Спутник-1) نیز شناخته می‌شد، به مدت سه ماه با سرعتی برابر ۲۹٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت در مدار زمین حرکت می‌کرد و بطور متوسط هر ۹۲ دقیقه یکبار یک مدار کامل را می‌پیمود. سیگنال‌های رادیویی این ماهواره بصورت « بیت بیت» های متوالی با فرکانس ۲۰.۰۰۵ و ۴۰.۰۰۱ مگاهرتز به زمین مخابره می‌شدند، و توسط گیرنده‌های رادیویی در اقصی نقاط زمین قابل دریافت بودند. پرتاب اسپوتنیک-۱ چه به لحاظ علمی و چه از نظر سیاسی یکی از مهمترین رویدادهای قرن بیستم محسوب می‌شود. مطالعه امواج رادیویی دریافتی از اسپوتنیک در زمین، اطلاعات زیادی را در مورد حرکت امواج رادیویی در یونوسفر برای دانشمندان فراهم آورد. همچنین با اندازه‌گیری کاهش سرعت مداری  اسپوتنیک-۱ به خاطر اصطکاک با لایه‌های فوقانی اتمسفر زمین، پژوهشگران برای نخستین بار توانستند چگالی لایه‌های فوقانی اتمسفر زمین را با دقت بالایی تخمین بزنند. مجله نیوساینتیست در مقاله‌ای در سپتامبر ۲۰۰۷، پرتاب اسپوتنیک را به دلیل شتاب دادن به سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در زمینه دانش و فن‌آوری، به عنوان بزرگترین عامل توسعه دانش در تاریخ بشر برشمرده است.

   ارسال پیام‌های رادیویی از ماهواره اسپوتنیک-۱ به مدت ۲۲ روز و تا خالی شدن باتری‌های آن ادامه داشت. سرانجام ماموریت اسپوتنیک-۱ پس از سه ماه و طی مسافتی بیش از ۶۰ میلیون کیلومتر در مدار زمین، در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۳۶ (۴ ژانویه ۱۹۵۸) با سقوط آن به جو زمین به پایان رسید و در اثر اصطکاک شدید با اتمسفر سوخت و از بین رفت.

2-2 نخستین پرتاب توسط کشورها:

   بعد از دو کشور آمریکا و شوروی بعد از گذشت حدود يك دهه سومین کشوری که موفق شد ماهواره خود را در مدار زمین قرار دهد فرانسه بود این کشور اولین ماهواره خود را با نام آستریکس در سال 1965 به فضا فرستاد.

اسامی دیگر کشورهایی که موفق به پرتاب شده اند به شرح زیر است:

کشور

سال پرتاب

نخستین ماهواره

ژاپن

1970

اسومی

چین

1970

دونگ فانگ هونگ1

بریتانیا

1971

پراسپرو ايكس

هند

1980

روهینی

اسرائیل

1988

اوفک1

اوکراین

1995

سیچ1

ایران

2009

امید1

1- اولین پرتاب کشورهای جهان

 در حال حاضر بزرگترین ماهواره ای که به دور زمین می چرخد ایستگاه بین‌المللی فضایی می‌باشد.

3-2 ماهواره امید:

   ماهوارهٔ اُمید، نخستین ماهواره ساخت کشور ایران است که بنا به گفته مقامات نظام جمهوری اسلامی ایران، تمام تجهیزاتش در سازمان فضایی ایران طراحی و تولید شده‌است. ساخت ماهواره تحقیقاتی «امید» از ۱۵ اسفند ۱۳۸۴ آغاز گردید و طی ۲ سال آماده انجام تست‌های مشترک شد.

   در سال ۲۰۰۸ میلادی ابتدا ستاد کل نیروهای مسلح ایران اعلام کرد که ماهواره امید با یک «موشک ایرانی» به فضا فرستاده شده‌است اما ساعاتی بعد خبر پرتاپ ماهواره امید تکذیب و تاکید شد که تنها موشك ماهواره بر سفیر امید، که قرار است در آینده ماهواره امید را به فضا منتقل کند، آزمایش شده‌است.

ناسا تایید کرد که این پرتاب موفقیت آمیز بوده‌است.

 

1-2-3 مشخصات فنی: نوع ماهواره: مخابراتی

ابعاد کلی سازه در حالت بسته: ۴۰ در ۴۰ در ۴۰ سانتیمتر مکعب

 وزن: ۲۷ کیلو گرم

کنترل حرارات : پسیو

باند فرکانس : UHF

ساختار ایستگاه‌های زمینی ماهواره امید

ایستگاه‌های رنجینگ (۴ ایستگاه)

ایستگاه‌های تله متری و تله کامند(۳ ایستگاه)

ایستگاه کنترل مرکزی (ا ایستگاه)

2-2-3ویژگیها:

    این ماهواره در هر ۲۴ ساعت، ۱۵ بار به دور زمین می‌چرخد و گزارش‌های دورسنجی به مرکز فضایی در ایران می‌فرستد. این ماهواره همچنین دو باند بسامد و هشت آنتن برای ارسال اطلاعات دارد که در هربار چرخش، دو بار توسط ایستگاه‌های زمینی کنترل و هدایت می‌شود.

   ماهواره امید از نوع ماهواره سبک است و توسط ماهواره‌بر «سفیر دو» در مدار قرار گرفته‌است. این ماهواره با هدف برقراری ارتباطات متقابل ماهواره و ایستگاه زمینی، تعیین مشخصات مداری و دورسنجی مشخصات زیر سامانه‌ها، در مدار زمین قرار داده شده‌است.  مدت زمان فعالیت این ماهواره، ۵۰ روز اعلام شده است.

 

  این ماهواره که در ارتفاع ۲۴۶ تا ۳۷۷ کیلومتری زمین و در داخل جو قرار دارد و در مدار پایین است (ماهواره‌های مدار بالا یا زمین گرد که بسیار محدود هستند در ارتفاع ۳۶۰۰۰ کیلومتری سطح زمین قرار می‌گیرند)و بر اساس ماموریت تعریف شده برای آن، پس از مدتی در اثر جاذبه زمین انرژی خود را از دست داده و سقوط می‌کند.[

3-2-3مدار:   این ماهواره با زاویه میل مداری ۵۵٫۵ درجه در مدار زمین قرار داشت. ارتفاع مدار این ماهواره ۲۴۶ تا ۳۷۷ کیلومتر بوده و در هر ۹۰٫۷۶ دقیقه یک بار به دور زمین می‌چرخد.[لازم به ذکر است که ایران در سال 2005 میلادی اولین ماهواره ی خود را با نام سینا1، توسط روسیه  به فضا فرستاد.                                                




[1] - Sputnik1

[2] - Explorer1

+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم دی 1389ساعت 20:20  توسط مرتضی صفدری  |